08 May 2019

Dr.Murat Öktem – Bilgilendirme

0 Yorum

Örnek tipi, ön işlem (lökositlerin ayrılması), gönderim, saklama
Lökosit içi sistin testini LC-MS/MS (Liquid chromatography mass spectrometry) yöntemi ile Ankara’da çalışıyoruz. Bu test için kan örneği alındıktan sonra lökositlerinin en kısa sürede ayrılması gerekiyor. Ön işlemin yapılmaması test sonucu direk olarak, değişen ve yüksek oranda etkiliyor. Bu nedenle Ankara dışından direk örnek kabulü yapılmıyor.

Sonucun etkilenme oranı için literatür bilgisi (1):
Kanın lökosit ayrımı öncesi;
• 24 saat 4 derecede bekletilmesi ile değişim %20,5 +/- 39,6
• 24 saat oda ısısında bekletilmesi ile değişim %-72,3 +/- 18,8
• 48 saat 4 derecede bekletilmesi ile değişim %23,3 +/- 66,4
Bizim kendi örneklerimiz ile yaptığımız çalışmalarda da, kanın lökositlerinin ayrılmaması durumunda Lökosit içi sistin düzeyinin belirsiz ancak yüksek oranda etkilendiğini teyit ettik. Bunun üzerine Ankara dışındaki hastaların Lökosit içi sistin düzeyi ölçümü için kan göndermesi konusunda neler yapılabileceğini gözden geçirdik. Tek makul çözüm, kanın alındıktan sonra lökositinin ayrılması ve dondurularak bize gönderilmesi idi. Dondurulan lökositler uzun süre saklanabiliyor. Bunun için bize kan alımı yapıp, lökositleri ayırabilecek laboratuvarlar gerekiyordu. Lökositin ayrılması işlemi 4 saat süren, meşakkatli bir iş.
Öncelikle şubelerimiz ile başladık. İstanbul, Adana ve Mersin şubelerimizi bu konuda eğittik. Hastaları bu merkezlere yönlendirmeye başladık. Daha sonra şubemiz bulunmayan iller konusunda arayışa girdik. İzmir, Eskişehir, Bursa ve Kayseri’de özel laboratuvarlar ile temasa geçtik ve bu laboratuvarları eğittik. Bu laboratuvarlar aracılığı ile örnek kabulüne de başladık. Şu anda Samsun’daki bir laboratuvar da deneme çalışmalarını tamamladı ve oradan da örnek kabulü yapmaya başlayacağız. Bu laboratuvarların adreslerini size aşağıda gönderiyorum. Hasta yakınları bu kurumlar ile irtibata geçebilirler. Antalya, Gaziantep, Diyarbakır, Elazığ, Van, Trabzon, Balıkesir benim aklıma gelen diğer önemli merkezler olabilir. Buralarda da benzer şekilde laboratuvarlar bulunması, hastaların teste ulaşımı açısından kolaylaştırıcı olacaktır. Örnekler Ankara’ya ulaştıktan sonra uygun ortamda, donmuş olarak saklanıyor. Test çalışması 15 günde bir yapılıyor ve yaklaşık 3 gün sürüyor. Kan alımı sırasında çift örnek alınmasını, bu örneklerin ayrı ayrı lökositlerinin ayrılmasını, ayrı tüplerde gönderilmesini öneriyoruz. Bize gelen bu örnekleri de ayrı ayrı çalışmaya alıyoruz. Bu sayede hem örnek ayrımı, hem de çalışma konusunda sonucu teyit etmeyi amaçlıyoruz.

Örnek alım zamanı ;
Bu konuda çok standart bir yaklaşım olduğunu söylemek kolay değil. Takip eden hekimin yaklaşımı önemli. Sistinozis konusunda kurulan diğer bir derneğin, konu ile ilgili yaklaşımını aşağıda özetliyorum:

  • Lökosit sistin düzeyi sabit değil. Hem gün içinde, hem de günler arasında bazı değişimler görülebilir. Bu değişimler yemek zamanı, diyet, büyüme ve enfeksiyonlara bağlı olabilir.
  • İlaç alındıktan sonra barsaklardan emilir ve etki göstermeye başlar. Hücrelerin içine girip, sistin düzeyini düşürmeye başlar. En büyük düşüş, genelde ilacı aldıktan 1-2 saat sonra görülür. Daha sonra yavaşça, ilaç öncesi düzeye çıkar.
  • Kan örneğini her zaman yaklaşık aynı zamanda, ilaç aldıktan sonra aynı süre geçtikten sonra, günün aynı zamanında ve benzer şartlarda (yemek vb.) vermeye dikkat edin. Bu şartları, son ilaç dozunu, son ilaç alım zamanını kayıt edin.
    Örnek alımı için en doğru zaman nedir ?
    En doğru zaman bir sonraki dozu almadan hemen öncesidir. Bu durumda doktorunuz, sistinin en yüksek olduğu düzeyi görebilecektir.
    Lökosit içi sistin testini hangi zaman aralıklarında yaptırmalısınız ?
    Bu konuda da standart bir yaklaşım bulunmamakta. Bazı kaynaklar yılda iki, bazı kaynaklar ise yılda 4 ölçümü önermekte. Bu zaman aralığı rutin kontroller için geçerli olup, hastalık bulguları, araya giren enfeksiyonlar, doz değişimleri vb. nedenlerle daha sık ölçüm yapılması da gerekebiliyor.
  • Ankara Düzen Laboratuvarı Tunus Caddesi No 95 Kavaklıdere 0 312 468 70 10
  • İstanbul Düzen Laboratuvarı Cemal Sahir Sok. No 14 Mecidiyeköy 0 212 272 48 00
  • Adana Düzen Laboratuvarı Reşatbey Mh. Stadyum Cd. Salih Bosna Ap. A Bl. 39/C Seyhan 0 322 454 49 01
  • Mersin Düzen Laboratuvarı Kültür Mah. İsmet İnönü Bulvarı Şevketbey Apt. Orduevi Kavşağı No: 154 Çamlıbel 0 324 237 77 88
  • İzmir Biolab 0 232 464 91 91
  • Bursa ANV Güven Sağlık 0 224 234 13 81
  • Kayseri Analiz Tanı Merkezi 0 352 222 75 76
  • Samsun Güçlü Tıbbi Laboratuvarı 0 362 431 33 90
    Dr.Murat Öktem, Klinik Biyokimya Uzmanı, Düzen Laboratuvarlar Grubu – Ankara
[yukarı]
Yazar Hakkında